dyuKan

Kɔlɔsili min be kɛ ka baara kɛ ni tasa ye min be se ka kɛ

Apr 22, 2026

ci

O ka nafa caaman kosɔn-i n’a fɔ dayɛlɛyɔrɔba, a saniyako nɔgɔya, a cɛɲumanya, ani kasa tɛ min na-a ka bon-da kɔnɔ, mɔgɔw be baara kɛ n’u ye kosɔbɛ loon o loon ɲɛnamaya kɔnɔ ka fɛɛn misɛnw kɛ i n’a fɔ minnifɛn misɛnw ani dɔlɔ dilan, te. Ni an y’u suma ni da dɔgɔman-da nɛgɛdagaw ye, daaba-da dilancogo be nɔgɔyaba di; nka, a ka rim bonya kosɔn tigitigi-min be na ni stress tilanyɔrɔ ye min be kɛ yɔrɔnin kelen-n’a ma minɛ ka ɲɛ baara kɛtuma na, o be se ka na ni gwɛlɛyaw ye nɔgɔya la i n’a fɔ ka kari walima ka tigɛ. O koo ɲɔgɔnw tɛ wari bɔnɛ dɔrɔn, nka u be se ka farati lase mɔgɔ ma fana.

Ni i be baara kɛra ni vɛɛri tasa ye minw daa ka bon-, i ka ɲi k’i janto o la fɔlɔ ka funteni yɛlɛma yɔrɔnin kelen walisa vɛɛri kana tiɲɛ. Hali ni minan be se ka funteni-minɛ, a ka funteni basiginin be dan na-kɛrɛnkɛrɛnniya la, min be kɛ ni daabaw ye. U ka dakunw ka bon kosɔn, o kɔpuw ka teli ka bonya ani ka yɛlɛma yɛlɛma n’u be funteni hakɛ dɔ la min tɛ kelen ye, o be se k’a to u be kari. Loon bɛɛ baara la, kana jii wulinin wala minfɛn gwansanw bɔn abada ka sin ka taga nɛgɛdaga kɔnɔ min bɔra frigo kɔnɔ sisan sisan. Nka, i ka jii gwansan dɔɔni bɔn tasa kɔnɔ fɔlɔ k’a kalaya fɔlɔ, o la, i ka jii gwansan yɛlɛma dɔɔni dɔɔni ka kɛɲɛ ni funteni yɛlɛmani ye sanni i ka jii gwansan fara a kan; o b’a to funteni be se ka yɛlɛma kojugu min be se ka kɛ sababu ye ka tasa ci.

Aw k’aw janto kosɔbɛ a minɛcogo ɲuman n’a bilacogo la walisa a kana tiɲɛ n’a be ɲɔgɔn gosi. Viri tasa minw daa ka bon-, u gɛrɛfɛla ka bon ani u ka gɛrɛntɛyɔrɔ jɛnsɛnnin lo dɔɔni; o la, u mako be ladonni na tugun n’u be u ta. Kana a ɲini abada ka tasa kɔrɔta n’i b’a gɛrɛfɛla sɔgɔ dɔrɔn, sabu o be degunba bila a gɛrɛfɛla la ani a be se k’a to a be kari. Nka, i ka tasa jusigilan dɛmɛ ni bolo kelen ye k’a sɔrɔ i be farikolo sabati ni bolo tɔ kelen ye walisa a ka se ka minɛ ka ɲɛ-o kɔrɔtanin lo kosɔbɛ ni jii be tasa kɔnɔ, sabu o be dɛmɛ don walisa a kana yɛlɛma wala a kana yɛlɛma. Ni aw bɛ tasa bila duguma, aw k’o kɛ dɔɔni dɔɔni; kana a gosi duguma abada ni fanga ye wala k’a to a be ben tabali sanfɛ wala minan wɛrɛw kan. Hali ni fɛɛn misɛnninw be se ka kɛ sababu ye ka kunsigi yɔrɔw fara ɲɔgɔn kan vitɛsi kɔnɔ, o min be se ka laban ka kari n’u y’a baara wagatijan kɔnɔ. Ka fara o kan, aw k'aw janto ko tasa bila yɔrɔ pɛtɛnin kan, min basiginin lo; aw k’aw yɛrɛ tanga k’a bila tabali gɛrɛfɛ wala yɔrɔ minw na mɔgɔw ka ca -, yɔrɔ minw na a be se ka ben ani ka ben yɔrɔ minw na. Ni ji le bɛ tasa kɔnɔ, aw kana a fa fɔ ka se a da ma; aw ka kungolo yɔrɔ dɔ to yen walisa a kana bɔn n’aw be tasa lamaga, o fana be dɛmɛ don ka dɔ bɔ kɔnɔnafɛnw ka degun na min be tasa kan.

N’an be saniya, a nafa ka bon an k’an janto k’an saniya koɲuman ani k’an yɛrɛ tanga tiɲɛni si ma tasa la. Viri tasa minw daa ka bon-, olu nafa b’a la k’u saniyako ka nɔgɔ; nka, fɛɛrɛ ɲuman bele ka ɲi ka kɛ. A fɔlɔ, aw kana baara kɛ ni saniyalan gɛlɛnw ye-i n’a fɔ burɔsi gɛlɛnw -minw be ni nɛgɛ ye -bari o be se ka tasa kɔnɔyɔrɔ n’a kɛnɛmayɔrɔ fila bɛɛ sɔgɔ. O sɔgɔli ɲɔgɔnw tɛ tasa cɛɲumanya dɔrɔn tiɲɛ, nka u be se ka yɔrɔw fana bɔ banakisɛw be se ka don yɔrɔ minw na; nka, i ka burɔsi, ɛponji wala fani nɔgɔmanw sugandi minw be ni fani nɔgɔmanw ye walisa ka tasa jɔɔsi dɔɔni dɔɔni. A filanan, i kana fanga caaman don i ka boon saniyatuma na, sanko boon gɛrɛfɛla lamini na; n’i y’a ko ni fanga ye, o be se k’a to tasa gɛrɛfɛla be tigɛ wala k’a kari. Ni nɔ gɛlɛnw be tasa kogow kan, aw be jii gwansan dɔɔni bɔn a la k’a ɲagami ni tabali kɔgɔ ye wala bikarbonati ye; a to a ka jigi miniti damadɔ kɔnɔ sanni k’a jɔɔsi dɔɔni dɔɔni. O fɛɛrɛ be nɔgɔ bɔ ka ɲɛ k’a sɔrɔ a ma tasa yɛrɛ tiɲɛ. Ka fara o kan, aw kana baara kɛ ni fɛnw ye minw be se ka mɔgɔw saniya kosɔbɛ-i n’a fɔ asidi barikamanw walima alkali-bari o be se ka nɛgɛ nɔgɔ ani ka fɛn jugumanw to yen minw be se ka nɔɔ to baara kɛcogo kan sini ma. A laban, ni saniyako banna, kana tasa bila yɔrɔ gɛrɛgɛrɛ kan a kunkolo la, bari o be se ka kɛ sababu ye k’a gɛrɛfɛla sɔgɔ; nka, i ka tasa bila tilennin na walima a kɛrɛfɛ walisa a ka fiɲɛ-ja a yɛrɛ ma.

Ladilikanw maracogo n’u ladoncogo koo la: I ka minanw ka sii janya. Ka mara loon o loon, vɛɛri tasa minw daa ka bon, minw saniyanin lo ani u jalen lo koɲuman, u ka kan ka mara yɔrɔ jalen na, fiɲɛ be don yɔrɔ min na walisa ji kana lajɛn, o be se ka banakisɛw falenni lawuli ani ka mugu bila vɛɛri sanfɛ. N’i ​​be tasa caaman lajɛnna, i ka fani wala papiye dɔ don u cɛma walisa u kana ɲɔgɔn minɛ nɛgɛw n’u jusigilanw cɛ, o cogo la, u tɛna sɔgɔ ani u tɛ tiɲɛ n’u be ɲɔgɔn gosi. Ka fara o kan, kana fɛɛn girinmanw bila tasaw sanfɛ sabu o be se ka kɛ sababu ye k’u yɛlɛma wala k’u kari. Ka mara -waati jan kɔnɔ-ni tasaw tɛna baara kɛ wagati jan kɔnɔ-aw k’aw janto k’u saniya ka ɲɛ ani k’u ja pewu sanni k’u bila u ka minan fɔlɔ kɔnɔ walima minan dɔ kɔnɔ min labɛnna; o b’u tanga buguri ni nɔgɔ ma ani k’u bali ka tiɲɛni kɛ n’u be ben wala n’u be benna bala la. Ka fara o kan, n’i ye koo dɔw ye i n’a fɔ kunsigi yɔrɔw faranin lo wala yɔrɔ minw tigɛra tasa kan, i k’a dabila joona joona walisa a kana kari yɔrɔnin kelen baara kɛtuma na, o be se ka kɛ sababu ye ka bolo mandimi wala ka ji bɔn.